5 listopada 2026 r. weszły w życie nowe przepisy antymobbingowe. Sprawdź, co dokładnie zmieniło się w Kodeksie
pracy i jak przygotować organizację do stosowania nowych zasad.
Nowelizacja Kodeksu pracy z 19 czerwca 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 1046) upraszcza rozpoznawanie mobbingu i nakłada na pracodawców bardziej szczegółowe obowiązki związane z jego zapobieganiem.
Najważniejsze zmiany dotyczą:
definicji mobbingu i katalogu zachowań, które mogą go stanowić,
obowiązku systematycznego przeciwdziałania mobbingowi,
zasad tworzenia wewnętrznych procedur antymobbingowych,
wysokości zadośćuczynienia i odpowiedzialności finansowej,
ochrony pracowników przed dyskryminacją i działaniami odwetowymi.
Nowe regulacje mają znaczenie dla działów HR i prawników. Powinni je znać również menedżerowie, których codzienne decyzje i sposób komunikowania się z pracownikami mogą stać się przedmiotem postępowania wyjaśniającego.
Od 5 listopada 2026 r. mobbing oznacza uporczywe nękanie pracownika. Uporczywość może polegać na zachowaniach powtarzających się, nawracających lub stałych.
Wcześniej definicja wymagała wykazania zarówno uporczywości, jak i długotrwałości nękania. Istotne były również określone cele lub skutki zachowania, takie jak poniżenie, ośmieszenie czy izolowanie pracownika.
Nowa definicja rezygnuje z tych dodatkowych przesłanek. Nie trzeba już wykazywać, że sprawca chciał skrzywdzić pracownika ani że nękanie doprowadziło do konkretnego skutku.
Ustawodawca doprecyzował również katalog zachowań mogących stanowić mobbing. Obejmuje on m.in.:
uporczywe zastraszanie,
upokarzanie,
nieuzasadnione krytykowanie,
izolowanie pracownika,
utrudnianie mu dostępu do informacji niezbędnych do wykonywania obowiązków.
|
WAŻNE |
Nie. Jednorazowy incydent, nawet bardzo nieprzyjemny, nie spełnia przesłanki uporczywości. Może jednak naruszać godność pracownika i wymagać reakcji pracodawcy.
Kodeks pracy wyraźnie wskazuje również, że uzasadniona krytyka, egzekwowanie obowiązków i rozliczanie wyników pracy nie stanowią mobbingu, jeśli odbywają się we właściwej formie.
Przełożony może więc wskazać błędy w raporcie i zażądać ich poprawienia. Nie powinien jednak wykorzystywać takich sytuacji do regularnego publicznego ośmieszania pracownika.
|
WAŻNE Nowa definicja mobbingu nie oznacza, że każda trudna sytuacja w pracy jest mobbingiem. Kluczowe pozostają uporczywość zachowań i obiektywna ocena okoliczności. Jednocześnie brak mobbingu nie wyklucza naruszenia innych praw pracownika. |
Pracodawca musi systematycznie przeciwdziałać mobbingowi, a nie jedynie reagować na zgłoszone przypadki.
Znowelizowany art. 94³ Kodeksu pracy obejmuje obowiązkiem pracodawcy:
działania prewencyjne,
wykrywanie nieprawidłowości,
właściwe reagowanie,
podejmowanie działań naprawczych,
wspieranie osób dotkniętych mobbingiem.
Co to oznacza?
Pracownicy powinni wiedzieć, gdzie zgłaszać niepożądane zachowania, a osoby odpowiedzialne za rozpatrywanie zgłoszeń muszą umieć przeprowadzić bezstronne postępowanie.
Warto również zadbać o przygotowanie kadry kierowniczej. Menedżer powinien wiedzieć, jak przekazywać krytyczne informacje zwrotne, reagować na konflikty i rozpoznawać zachowania, które wymagają interwencji.
Pracodawcy zatrudniający co najmniej 10 pracowników mają obowiązek formalnego określenia zasad przeciwdziałania mobbingowi i innym naruszeniom praw pracowniczych.
Zgodnie z nowym art. 94³a Kodeksu pracy regulacje powinny obejmować również przeciwdziałanie naruszaniu godności
i innych dóbr osobistych, nierównemu traktowaniu oraz dyskryminacji.
Nie zawsze potrzebny jest jednak osobny dokument. Wymagane zasady mogą znajdować się w regulaminie pracy lub układzie zbiorowym. W przeciwnym razie konieczne jest przygotowanie odrębnego regulaminu, uzgodnionego w przewidzianym prawem trybie.
|
WAŻNE – termin 5 maja 2027 r. Pracodawcy mają sześć miesięcy od wejścia nowelizacji w życie na dostosowanie wymaganych regulacji wewnętrznych. Nie oznacza to jednak, że mogą do tego czasu odłożyć działania antymobbingowe. Pozostałe nowe obowiązki obowiązują już od 5 listopada 2026 r. |
Firmy zatrudniające mniej niż 10 pracowników również muszą przeciwdziałać mobbingowi, choć nie obejmuje ich wskazany obowiązek regulaminowy.
Poszkodowany pracownik może obecnie dochodzić zadośćuczynienia w wysokości co najmniej sześciokrotności minimalnego wynagrodzenia za pracę.
W 2026 r. oznacza to minimum 28 836 zł. Jest to ustawowy dolny próg zadośćuczynienia, a nie maksymalna kwota roszczenia.
Możliwość dochodzenia zadośćuczynienia nie jest już uzależniona od wykazania rozstroju zdrowia. Pracownik może także dochodzić odszkodowania na zasadach określonych w Kodeksie pracy.
Nowe przepisy przewidują ponadto możliwość dochodzenia przez pracodawcę zwrotu części wypłaconych świadczeń od osoby odpowiedzialnej za mobbing. Znaczenie ma przy tym stopień winy zarówno sprawcy, jak i pracodawcy.
Dla organizacji oznacza to konieczność nie tylko zapobiegania mobbingowi, ale również dokumentowania podjętych działań.
Nowelizacja wzmocniła także przepisy dotyczące dyskryminacji, równego traktowania i ochrony przed działaniami odwetowymi.
Doprecyzowano m.in. zasady oceny dyskryminacji przez założenie i przez skojarzenie.
Pierwsza sytuacja występuje wtedy, gdy pracownik jest gorzej traktowany z powodu błędnego przypisania mu określonej cechy.
Druga może dotyczyć niekorzystnego traktowania ze względu na powiązanie z inną osobą.
Wprowadzono również minimalne kwoty zadośćuczynienia za dyskryminację: równowartość minimalnego wynagrodzenia przy naruszeniu incydentalnym i jego trzykrotność przy naruszeniu wielokrotnym.
Istotna jest także ochrona przed odwetem. Pracownik dochodzący swoich praw nie powinien ponosić z tego powodu negatywnych konsekwencji zawodowych. Ochrona obejmuje również osoby pomagające mu w zgłoszeniu naruszeń lub występujące jako świadkowie.
Znajomość przepisów to pierwszy krok. Równie ważna jest umiejętność ich stosowania w codziennych sytuacjach zawodowych.
Pracownicy powinni wiedzieć m.in.:
jak odróżnić mobbing od konfliktu,
jak reagować na niepokojące zachowania w zespole,
jak tworzyć procedury, które chronią pracowników i pozwalają właściwie rozpatrywać zgłoszenia.
Te zagadnienia są przedmiotem szkolenia organizowanego przez firmę szkoleniową J.G.Training:
Uczestnicy poznają m.in.:
nową definicję mobbingu,
zasady odpowiedzialności pracodawcy,
sposoby rozpoznawania niepożądanych zachowań,
praktyczne metody zapobiegania im w organizacji.
Szkolenie jest skierowane m.in. do specjalistów HR, kadry kierowniczej i osób odpowiedzialnych za przeciwdziałanie mobbingowi. Dostępne są formy online i stacjonarna.
>> Sprawdź program szkolenia J.G.Training i przygotuj organizację do nowych przepisów <<
Materiał partnera.